Cemil Topuzlu Caddesi Funda Çıkmazı Sok. Akis Apartmanı No: 11/2 Caddebostan Kadıköy İstanbul
0 216 411 00 55 - 0 530 011 32 34 isiten34@gmail.com

Tourette Sendromu Nedir?

Tourette Sendromu Nedir?

Tourette sendromu birçok fiziksel (motor) tik ve en az bir vokal (sesli) tik olarak betimlenen kalıtsal bir tik bozukluğudur. Uzmanlar bunun, beyindeki bazal ganglionda oluşan hasar ya da anormalliklerle yakından bağı olduğuna inanıyor.

Tourette sendromu, geçici ve kronik tikleri içeren tik bozukluğu çeşitlerinin bir parçasıdır. Tikler her yaşta ortaya çıksa da, en yaygın olduğu yaşlar 6 ve 18 arasıdır. Tikler, obsesif kompulsif bozukluk, otistik spektrum bozukluğu ya da DEHB’ye (dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu) sahip insanlar arasında daha yaygındır.

Çoğu insanda, hem minör hem de majör tiklerin sıklığı ve yoğunluğu artıp azalır (dalgalanma). Tourette sendromlu bir kişi, özellikle streptokok enfeksiyonu olmak üzere enfeksiyon geçirdiğinde daha sık ve muhtemelen daha yoğun tikler hissedebilir. Duygusal ve mental stres ile sıkıntı da ayrıca, tikleri şiddetlendirebilir.

Tourette sendromlu çoğu insan, normal zekaya ve hayat beklentilerine sahiptirler. Çocuklar ergenlik dönemini ve reşitliğin başlarını geçtikçe tiklerin yoğunluğu azalma eğilimi gösterir. Yetişkinlikte ekstrem Tourette sendromu bulunur, ancak nadirdir.

Amerika’daki Mayo Kliniği’ne göre, Amerikan nüfusunun yaklaşık olarak %1 ila %2’si Tourette sendromuna sahip olabilir. Erkekler arasında daha yaygındır. Birleşik Krallık’taki Ulusal Sağlık Hizmeti, Birleşik Krallık nüfusunun yaklaşık %1’inin Tourette sendromundan etkilendiğini tahmin etmektedir.

Tourette Sendromunun İşaret ve Belirtileri Nelerdir?

Belirti, hastanın hissettiği ve anlattığı bir şey iken, işaret doktorlar gibi başka insanların saptadığı bir şeydir. Örneğin, ağrı bir belirti olabilirken, kızarıklık bir işaret olabilir.

Tourette sendromunun ayırt edici işareti tiklerdir, ki bunlar çok hafiften şiddetliye kadar sıralanabilir. Bazı şiddetli tikler, son derece sarsıcı olabilir. Göz kırpma gibi bir yüz tiki, ilk işaret olabilir. Bununla birlikte, insanlar aslında tipik bir durum olmayan bir çok olası tik hissedebilirler (her insanda farklıdır).
İki tür tik vardır:

Fiziksel (motor tikler)
Motor hareketler, göz kırpma, kafayı ya da vücudun herhangi bir bölümünü sallama gibidir.

Sesle ilgili (vokal tikler)
Hırıltı ya da ciyaklama, kelimeler ve cümleler gibi, çıkarılan seslerdir.

Tiklerin iki ana sınıflandırması vardır:

Basit tikler
Bu, tek bir ses çıkarma ya da tek bir kası oynatmayı içerebilir. Hareketler ani, kısa süreli ve genellikle tekrarlıdır.

Kompleks tikler
Fiziksel tikler daha karmaşıktır ve/veya sesle ilgili tikler uzun cümleleri içeren daha karmaşık sesler grubudur.

Çoğu durumda, Tourette sendromlu bir kişi, basit ya da kompleks olabilen, fiziksel ve ses tiklerinin birleşimine sahip olacaktır.

Basit fiziksel tiklere dahil edilebilecekler:

  • Göz kırpma
  • Gözlerde oynama
  • Dişleri birbirine sürtme
  • Kafa sallama
  • Boynu döndürme
  • Burun seğirmesi
  • Gözleri devirme
  • Omuzları döndürme
  • Omuzları silkme
  • Dili dışarı çıkarma

Basit ses tiklerine dahil edilebilecekler:

  • Havlar gibi bağırma
  • Üfleme
  • Boğazı temizleme
  • Öksürme
  • Hırıldama
  • Hıçkırma
  • Koklama
  • Ciyaklama
  • Bağırma ve çığlık atma

Kompleks fiziksel tiklere dahil edilebilecekler:

  • Kopropraksi (uygunsuz el kol hareketleri yapma)
  • Ekopraksi (diğer insanların hareketlerini taklit etme)
  • Kanat çırpmaya benzeyen hareketler yapma
  • Başı sağa sola sallama
  • Bir şeylere vurma
  • Zıplama ve hoplama
  • Bir şeyleri tekmeleme
  • Titreme
  • Nesneleri koklama
  • Kendi kendine dokunma
  • Başkalarına dokunma

Kompleks ses tiklerine dahil edilebilecekler:

  • Kişinin ses tonlamasında değişme
  • Ekolali (başka insanların söylediklerini tekrar etme)
  • Palilali (aynı cümleyi tekrar tekrar söylemek)
  • Koprolali (uygunsuz söz ve cümleleri bağırmak ya da söylemek)

İleri uyarma (uyarıcı algı/hisler)
Hastaların çoğu, tikin başlangıcından önce, olağandışı ve rahatsız edici hisler yaşar. Örnekleri şöyle:

  • Gözlerde yanma hissi olur, ki en sonunda yalnızca göz kırpmasıyla hafifler.
  • Kaslarda sadece esnetme ya da kıpırtı ile hafifleyen, giderek büyüyen gerilme.
  • Boğazınızda kuruma hissi başlar. Bu his, yalnızca hırıldamak ve boğazı temizlemekle geçer.
  • Bir uzuv ya da eklem kaşınmaya başlar, rahatlığa yalnızca onu çevirerek ulaşabilir.

Aşağıdaki durumlar tiklerin daha da kötü olmasına neden olabilir:

  • Kaygı ve/veya stres
  • Tükenmişlik (yorgunluk)
  • Hastalık (özellikle streptokok enfeksiyon)
  • Heyecan
  • Yakın kazanmadaki bir baş yaralanması

Aşağıdaki durumlar tiklerin iyileşmesine yardım edebilir:

  • Rekabetçi sporlara bağlanmak (bununla birlikte, bazı durumlarda aşırı heyecan tiklere neden olabilir)
  • Yüksek konsantrasyon gerektiren eğlenceli bir bilgisayar oyunu oynamak (bununla birlikte, bazı durumlarda heyecan, yine tiklere neden olabilir)
  • İlginç bir kitap okumak
  • Rahatlama teknikleri öğrenmek

Çoğu insan zamanla, sınıf gibi halka açık yerlerde tiklerini kontrol edebilmektedir. Bununla birlikte, ne kadar uzun süre tutarlarsa, o kadar zor hale gelmektedir. Okul çağındaki çocukların, okuldan eve geldiklerinde tiklerini serbest bırakmaları yaygındır.

Zamanla tiklerin sıklığı ve şiddeti farklılık gösterebilir. Tourette sendromlu birinde zamanla farklı tikler gelişme gösterebilir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

RANDEVU AL

Randevu Formu

 

Doğrulama