Cemil Topuzlu Caddesi Funda Çıkmazı Sok. Akis Apartmanı No: 11/2 Caddebostan Kadıköy İstanbul
0 216 411 00 55 - 0 530 011 32 34 isiten34@gmail.com

OYUNLAR VE ÇOCUKLARA ETKİSİ

Yrd. Doç Dr. Nüket İşiten

Oyunlar ve Çocuklara Etkisi
Sorular

1.) Bilgisayar oyunlarının çocuklar üzerindeki olumsuz etkilerinden bahseder misiniz?
Çocuğun gelişiminde oyunun yeri çok büyüktür. Çünkü çocuk oynayarak hem dünyayı hem kendini keşfeder. Sorunları fark etme, kendi gücü ve sorun çözme davranışı, kendini keşfetme ve yatıştırma, özdeşimler ve kimlik gelişimi vb. tüm bu yaşantıları oyun etkinliği içerisinde deneyimler. Oyun kendi ve dış dünya arasında bir köprüdür Ve dönemsel çatışmalarını bu şekilde çözümler. Sağlıklı ilişki kurma ve sosyalleşme, yaşamın kuralları , özdeşimler , ödül ve ceza sistemi , hayatın döngüsü oyun içerisinde işlenir ve öğrenilir. Kısaca “oyun ciddi bir iştir!”.

Bu genel bilgiden özelde bilgisayar oyunlarına indirgenince ; oyunun niteliği önem kazanıyor,, süresi ve içeriği önem azanıyor. Eğici ve öğretici bir bilgisayar oyunu ebeveynlerin denetiminde ve uygun süre içerisinde oynandığında gelişimsel sürece katkıda bile bulunabiliyor.
Ancak günümüzde “en ucuz dadı” biçiminde çocuğun eline tutuşturulan bilgisayar oyunları yarardan çok zarar getirebiliyor. Nitekim yaşına uygun sağlıklı iletişim ve sosyalleşme sağlamak yerine sanal dünyada yapay ilişkiler kazandırıyor. Empati becerisinden uzak , ben merkezli ve kendi hazzına düşkün , sosyal kurallar ve sosyal dünyanın gerçekliğinden uzak çocuklar yetişiyor ne yazık ki. Empati yapabilme, sorumluluk duygusunun gelişimi ve sosyal bir varlık olabilme duygusal zekanın olmazsa olmaz ögeleridir. En iyi özelliklere sahip bilgisayar oyunları bile öncelikle bu yetilerin gelişimini engellemektedir. Zaman zaman ailelerden ya da danışanlardan “zararsız” olduğunu düşündükleri oyunlar ile ilgili geri bildirimler alırız. O nedenle bu açıklamayı yapmak gereği duydum. Bu noktada oyunun yaşa uygunluğu ve oyun başında geçirilen sürenin uzunluğu önem kazanır. En “zararsız” buldukları oyunlar bile Duygusal zeka ve sosyal zekanın gelişimini olumsuz etkilemektedir.
Şiddet içeren ve yaşına uygun olmayan oyunlar oynayan, cinsel ögeler taşıyan oyunlara gelince ; ne yazık ki bazen ailelerin görmezden gelmesi ya da önemsememesi ile karşılaşabiliyoruz. Bu tür oyunlarda çocuklar uygun olmayan bu tür uyaranlara defalarca kere maruz kalarak o temayı normalleştirerek özümsüyor. Ve gerçek hayatta benzer bir durumda kaldığında tepki o temadaki gibi oluyor. Artık bu; normal, olması gereken gibi geliyor.
Bir de şu açıdan bakalım: Çok basit top patlatma gibi bir oyunda bile verilen mesaj nedir? Amacına ulaşmak istiyorsan ısrarla aynı şeyi defalarca kere yaparak tutturmalısın. Eninde sonunda amacına ulaşacaksın. ..

2.) Ailelere düşen görevler nelerdir?
*İnternetin evin açık kapısı olduğunu fark etmeleri, evlerinin kapısından kimleri içeri alıyorlarsa internette de aynı seçiciliği yapmaları gerektiğini unutmamaları gerekir.
* Bilgisayar, tablet, telefon “ucuz dadı” değildir.
* Oyunun içeriği ve çocuklarına kazanım olarak ne vereceğini değerlendirmeleri gerekir.
* Bilgisayarda oyun açma kapama, sitelere girme üstün zeka belirtisi değildir. Bunu bazı ev hayvanları bile yapabiliyor.
* Burada kural koyucunun kendileri olduğunu unutmamaları gerekir.
3. Bu yeni çağda çocukları oyundan uzak tutmak mümkün mü, böyle bir durum olmalı mı?
Tabi ki çocuklar bilgisayar oyunları ile tanışacaklar ve oynayacaklar da. Ancak öncelikle yaşına ve zihinsel ruhsal gelişine uygun içerikte olmalıdır.
4. Çocuklara zararlı veya yararlı oyunlar nasıl belirlenebilir?
Burada en önemli sorumluluk anne babalara düşüyor. Oncelikle onlar kendi süzgeçlerinden geçirerek çocuklarına bu olanakları sunmalılar. Gereğinde uzmanlara da danışabilirler.
Bir yaş için uygun olan bir oyun bir diğer yaş için uygun olmayabilir. Kardeşler arasında sorun yaratabilir. Bazı oyunlar eğitici, dikkat artıcı veya öğretici nitelikte olabilir. Bunlar araştırılarak yine çocuğun gelişim seviyesine göre çocuklara önerilebilir.
Oyun her ne olursa olsun bilgisayar başında geçirilen sürenin önemi çok büyüktür. Çocuğa kendi denetimini kendisin yapması hedeflenerek sınırlar koyulmalıdır.
5. Bir oyunun çocuğun gelişimine katkısı olması için nasıl özelliklere sahip olması gerekir?
Elbette çocuğun içinde bulunduğu zihinsel ve ruhsal gelişim düzeyine uygun olması ilk özelliğidir. Çocuğun takvim yaşı ile zeka yaşı denk olmayabilir. Ya da ruhsal gelişimi yaşı ile uyumlu değildir. Yine çocuğun özel gereksinimleri olabilir. Oyun bunlara göre seçilmelidir.
Anne babanın çocuğu rastgele denetimsiz oyun oynamaya bırakmaması önce kendilerinin gözden geçirmesi gerekir. Kendilerine –“Benim çocuğum bunu oynadığında ne öğrenip ne kazanacak?” diye sormaları yeterlidir kanımca.
Sanal ortamlardaki oyunlar yerine yaşına uygun sosyal ortamlardaki oyunlar empati, analitik düşünce/ sebep sonuç ilişkisi , tümden gelim tüme varım, soyal kurallar ve normları vb. öğretecektir. İnce motor , kaba motor gelişimine katkıda bulunacaktır.
Eğer mutlaka bilgisayar oyunu oynanacak ise yaşa ve gereksinimlere uygunluğuna bakılarak seçilmelidir. Daha sonra da oyunun süresi ve sıklığı değerlendirilmelidir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

RANDEVU AL

Randevu Formu

 

Doğrulama